…Türk Edebiyatının Dönemleri…
(Yazılı Edebiyat)
İslamiyet Öncesi Yazılı Türk Edebiyatı
Yazılı Edebiyat, Türkler arasında yazının kullanıldığı devirlerde başlayan bir edebiyattır. Eldeki en eski ürünler 5. ve 6. yüzyıllarda yazıldığı tahmin edilen Yenisey Krıgızlarına ait balbal ‘adı verilen mezar taşlarıdır. Ancak bu yazıtlr, adlar ve birkaç sözcükten oluşan Türkçe sözlerden ibarettir. Bu yazıtlardaki alfabe daha sonraki dönemlerde kullanılan GökTürk alfabesine göre ilkel bir nitelik taşır.
Yazılı edebiyata ait en önemli örnekler 8.yüzyılda dikilen ve günümüze dek ulaşan GökTürk Kitabeleri'dir. Bu yazıtlara bugün Moğolistan'da bulunan GökTürk Kitabeleri, Orhun Irmağı'nın eski yatağı üzerinde bulunduğu için Orhun Yazıtları (Anıtları/Kitabeleri) denmiştir. GökTürk Kitabeleri'de Yenisey Yazıtları gibi dikili taşlar üzerine GökTürk alfabesiyle yazılmıştır.
Yazıtlarda Doğu GökTürklerin tarihinden, komşularıyla olan ilişkilerinden savaşlarından ve yönetiminden söz etmektedir. canlı bir söylev dili ve üslubu vardır. Bu yazıtlar, Türk dili tarihi açısından önemli belge niteliği taşır.
Bu bölümden tam yararlanmak için aşağıdaki sayfalar size yardımcı olabilir:
|
Yazılı Dönem Ürünleri
* Orhun kitabeleri
* Uygur Metinleri
Orhun kitabeleri:Çinlilere karşı bağımsızlık savaşı yapan, Türk bütünlüğünü yeniden kurmak için içte ve dışta savaşan KökTürklerin hikayesi anlatılır bu yazıtlarda.Bu abideler 38 harfli olan KökTürk alfabesiyle yazılmıştır.Bunlardan en önemli olanları 3 tanedir.
1. Bilge tonyukuk yazıtı: Dört bakana vezirlik etmiş olan Tonyukuk tarafından yazılmıştır.Daha çok Çinlilerle yapılan savaşlar anlatılmaktadır.
2. Kül tiğin yazıtı: KökTürk hakanı Bilge Kağan'ın kardeşi Kül Tiğin'in ölümü üzerine Bilge Kağan tarafından dikilmiştir.
3. Bilge Kağan Yazıtı: GökTürk hakanı Bilge Kağan'ın ölümünden sonra yazdırılmış bir abidedir.Son iki yazar daha çok dönemin olaylarından, törelerden ve Bilge Kağan'ın ulusuna dilediği iyi dileklerden söz eder.
* “Türk adının geçtiği ilk yazılı belge ve Türk Edebiyatı'nın ilk yazılı örnekleri olan KökTürk abidelerinde yazılar Prof. Thomsen ve Radloff tarafından okunmuştur. İslamiyetten önceki yazılı edebiyatımızın ve bugünkü Türk Dilinin – Edebiyatının temelini oluşturan “Orhun Abideleri” hakkında daha ayrıntılı bilgi almak için, buraya dokunun…
Uygur Dönemi Eserleri: KökTürk devletinin yıkılmasından sonra kurulan uygur hanlıklarından kalma eserlerdir.Daha çok Buddha ve Mani dininin esaslarını anlatan metinlerdir.Bunlar turfan yöresinde yapılan kazılarda ortaya çıkarılmıştır.Uygurların kâğıda kitap basma tekniğini bildikleri anlaşılmaktadır.Dönemden kalma birçok hikâyenin yanında *”kökünç” denilen bir ilkel tiyatro eserleri de vardır.Uygurlar bu eserleri 14 harfli uygur alfabesiyle yazmışlardır.
|» “Türk Edebiyatı Dön.” Sayfasına Dön! « |
Not: İçerik, internetten alıntılanarak derlenmiştir…
Edebiyat, Türk Edebiyatı, Divan Edebiyatı, Halk Edebiyatı, Tanzimat Edebiyatı, Milli Edebiyat, Servet-i Fünun, Fecr-i Ati, Edebiyat, Türkçe
Bu bilgiler için allah razı olsun tesekkurler.
Çoook güzel bir site gerçekten çalışmlarınızın devamını bekliyoruz çoook teşekkürler çok güzel hazırlanmış.
Gerçekten çok güzel yarın ki sınavım için çok ama çok yardımcı oldu tşk ederim sağ olun.
Bu siteyi hazırlayanlara çokk tesekür ederim çok güzel site.
Çok teşekkürler yalnız herkes yarınki sınav için teşekkür ediyor bende öyle nedense hep son gün çalışırız bu sınavlara.
Bence yeterli bilgi verilmemiş.Çünkü bazı konularda fazla detaya girmemiş.
Ellerinize sağlık gerçekten çok yararlı bir site.Çok teşekkür ederim hazırlayanlara… Sayenizde okumak kolaylaşıyor. 🙂
çok qüseL olmş sağ olun 😀 ısıme yaradı
Bende arkadaşlara katılıyorum benimde salı yazılım var butdan çalıştım çok teşekkürler çok yardıncı oldu…
Harika gerçekten. Şimdiden çok ama çok teşekkürler.
Gerçekten mükemmel abi ya yarın edebiyat yazılısı var. Burdan çalışıyorum çok güzel bir site ya.
Çok güzel bir site.Edebiyat yazılıma bu siteden çalıştım.Çok teşekkür ederim.
Gerçekden takdir ediyorum. Ellerinize sağlık, çok teşekkür ediyorum. Başarılarınız daim olur inşallah…
Sürekli takip ettiğim site. Çok seviyorum burayı.
Bencede çok güzel bir site olmuş yararlı yani bende ödevimi yaptım tamda hocanın anlattığı şekilde. Hem anlayabileceğin şekilde ne fazla uzun nede fazla kısa güzel yani.
Harika bir site arkadaşlarıma tavsiye edeceğim.
Hoca bize t.edebiyatının dönemerini hepsini anlatılacak dedi bakalım ne yapacağım. Çok işime yaradı tsklr.
Site için çok teşekkürler.Öğretmeniz çok ödev vermişti ama bu site sayesinde yaptım tekrar tesekkür ederim.
Gerçekten süper olmuş hazırlayanlardan Allah (s.a.v)razı olsun.
Çok iyi aradağımı buluyorum hemde hocanın istediği gibi.